على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1139
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
لوا ( juje - lov ) و ( juje - lev ) ا . پ . زغن و غليواج . جوس ( javs ) م . ع . جاس الديار جوسا و جوسانا ( از باب نصر ) : گشت در ميان سرايها براى غارت و جستن آنچه در آنها باشد . و نيز جوس و جوسان : نيك جستن چيزى را . و پامال كردن و مقهور ساختن . و بشب گشتن از دليرى . جوس ( jus ) ا . ع . از اتباع جوع است يق جوعا له و جوسا . جوساك ( javs k ) ا . پ . تكمه و گوى گريبان . و سيب بابا آدم . جوسان ( javas n ) م . ع . جاس جوسا و جوسانا . مر . جوس . جوسبونتن ( jusbunetan ) ف م . پ . بلغت زند استدن و گرفتن . جوسق ( javsaq ) ا . ع . معرب جوسه و بمعنى آن . و ا خ . لقب محدثى . و نام چندين ده . جوسك ( javsak ) ا . پ . تكمه و گوى گريبان . و سيب بابا آدم . جوسن ( javsan ) ا . پ . چار آئينهء چرمين . و جبهء چرمين . جوسنگ ( jav - sang ) ا . پ . چيزى كه در كوچكى و وزن مانند جو باشد . جوسه ( javse ) ا . پ . كوشك و بالاخانه . جوسيدن ( jusidan ) ف ل . پ . معين كردن و تعيين نمودن . جوسيده ( juside ) ص . پ . معين . و جاى جوسيده : جاى معين . جوش ( javc ) ا . ع . بهرهء بزرگ از اول شب و يا از آخر شب . و ميان مردم . و ميانهء شب . جوش ( javc ) م . ع . همهء شب رفتن ( و الفعل من نصر ) . جوش ( javc ) و ( javc ) ا . ع . سينهء مردم . جوش ( juc ) پ . ح م . جوشيدن و . ا . فور و فوران و غليان . و بثره و حباب كوچك . و شورش و هنگامه و اضطراب و هيجان . و گرمى . و خشم و شهوت . و شور و حرص . و حلقهء زره و جوشن . و روز چهاردهم از هر ماه پارسى . و به جوش آمدن : جوشيدن ديگ و غليان كردن و فوران نمودن . و بهيجان آمدن . و به جوش آوردن ديگ و جز آن را : در روى آتش گذاشتن و حرارت دادن تا جوش كند . و بشور آوردن . و جوش دادن : حاصل كردن جوش بواسطهء حرارت . و جوش زدن : شوريدن دل . و جوشيدن ديگ . و خشم كردن . و برآمدن بثره و به حالت تخميز در آمدن شراب و جز آن . و جوش كردن : كف كردن و فوران كردن . و از جوش افتادن : سرد شدن و آرام شدن از خشم و شورش و از شورش افتادن . و جوش و خروش : شورش با ناله و فرياد . جوشاك ( jucak ) ا . پ . تاب و گرمى و هيجان و فوران . جوشان ( juc n ) ص . پ . چيزى كه در حين جوش باشد . و با كف بودن امواج . جوشان بره ( juc n - bare ) ا . پ . نوعى از آش . جوشاندن ( juc ndan ) و جوشانيدن ( juc nidan ) ف م . پ . جوشيدن كنانيدن و پخته كردن . جوشانده ( juc nde ) ا و ص . پ . مطبوخ و باصطلاح طب منضج . جوشپره ( juc - pare ) ا . پ . نوعى از آش رشته . جوشر ( javcer ) ا . پ . جولاهه و بافنده و نساج . جوشش ( jucec ) پ . م ح . جوشيدن . جوشش ( jucec ) ا . پ . تاب و گرمى و بثره . و ميل و خواهش شديد . جوشك ( javcak ) و ( jucak ) ا . پ . كوزهء لولهدار كه بتازى بلبله گويند . جوشك ( jucak ) ا . پ . مادگى و سوراخى كه تكمه در آن داخل شود . جوشن ( javcan ) ا . ع . سينه . و زره . و ميانهء شب و يا اول آن . و ا خ . نام مردى . و ذو الجوشن : شرجيل بدان جهة كه اول كسى است از تازيان كه جوشن پوشيد و يا كسرى او را جوشن داده بود . جوشن ( jovcan ) ا . پ . سلاحى جبه مانند كه از تنكه و حلقهء آهن سازند و شبيه بزره باشد و جلته و خنگل نيز گويند . و مردم بدخوى و ترشروى . جوشن پوش ( jovcan - puc ) ا . پ . سپاهى كه جوشن پوشيده باشد . جوشن گذار ( jovcan - goz r ) ص . پ . در گذرندهء از جوشن و سوراخكنندهء آن . جوشن ور ( jovcan - var ) ا . پ . پوشندهء جوشن . جوشنى ( jovcaniy ) ا . ع . زرهباف . و نام چند نفر كه زره مىبافتند . جؤشوش ( jo'cuc ) ا . ع . سينه و يا پيش سينه . و مرد درشت . و پارهاى از شب . و گروهى از مردم . جوشيدن ( jucidan ) ف ل . پ . غليان و فوران نمودن . و طبخ شدن . و حاصل شدن جوش بواسطهء اثر حرارت و يا تخمير و انقلاب . و سر برآوردن كشت و جز آن . جوشيده ( jucide ) ص . پ . طبخ شده و جوش داده شده و مطبوخ . و جوشيده شدن : طبخ شدن . جوشيده مغز ( jucide - maqz ) ص . پ . غضبناك و خشمگين و قهرآلود . و هوشيار . جوشير ( javcir ) ا . پ . جولاه و حائك و